Vuurwerkangst 2019

Wijzigingen in behandelmogelijkheden vuurwerkangst:

Beste huisdiereneigenaar,

Er zijn dit jaar belangrijke veranderingen te melden in de behandelmogelijkheden bij vuurwerkangst. De laatste jaren behandelden wij onze huisdieren voornamelijk met het middel Alprazolam. Dit is een humaan (voor mensen) geregistreerd middel, dat met veel succes ingezet kon worden om angst te remmen bij huisdieren. Er was immers geen diergeneesmiddel voorhanden met een vergelijkbare werking, waardoor wij een humaan product mochten voorschrijven.

Echter, de afgelopen jaren zijn er diergeneesmiddelen bijgekomen, die ook geregistreerd zijn voor de vermindering van stress en angst bij geluid, zoals vuurwerk. Daardoor zijn wij als dierenartsen wettelijk verplicht deze medicatie voor te schrijven. Het voorschrijven van humane middelen, zoals alprazolam, mag dus  niet meer.

Met deze brief willen wij u informeren wat er momenteel mogelijk is in de preventie en behandeling van vuurwerkangst.

Preventie:

Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat de preventie van angst en de omgang met een dier met angst en stress, de allerbelangrijkste factoren zijn in de behandeling van vuurwerkangst. Wij willen u ten zeerste adviseren even de tijd te nemen om de folder over dit onderwerp van de Universiteit Utrecht te lezen. U vindt deze op volgende link Universiteit Utrecht Vuurwerk  of onderaan deze pagina

Ons advies; LEES DEZE FOLDER!

Behandeling:

Naast een goede voorbereiding, zoals beschreven in de bovenstaande folder, kunt u uw dier de volgende middelen geven om de angst en stress te verminderen. Bedenk dat geen enkel middel, hoe sterk ook, de angsten bij uw dier volledig weg zullen nemen! U moet er ook altijd, op de juiste manier, voor uw dier zijn.

Milde angsten kunnen geholpen worden met voedingssupplementen of feromonen. Deze middelen werken veelal het beste wanneer er ruim voor de jaarwisseling mee gestart wordt (bij voorkeur 1-2 maanden van te voren, maar minimaal 2 weken). In onze praktijk hebben wij ter beschikking:

Zwaardere angsten vragen meestal om een medicinale behandeling. Momenteel zijn de volgende middelen ter beschikking:

  • Sileo (hond en kat) is een pasta met een middel dat sedatie geeft. Deze pasta dient in de bek, langs het mondslijmvlies (liefste langs de tongbasis) aangebracht te worden. Bij inslikken verliest het middel zijn werking. Wij adviseren u nadrukkelijk de bijsluiter goed te lezen, zodat het middel op de juiste manier wordt toegediend. Het mag niet gebruikt worden bij ernstige hart-, nier- of leverpatiënten.
  • Pexion (hond) is een middel dat in eerste instantie gebruikt wordt bij dieren met epilepsie. Echter is gebleken dat het een angstverminderende werking heeft en het middel is daarom nu ook hiervoor geregistreerd. Omdat voor een juist effect van Pexion een opbouw van de bloedspiegel nodig is, wordt geadviseerd om 2 dagen voor de angstprikkel te starten. Ook dit middel mag niet gegeven worden bij hart-, nier- of leverfalen en daarnaast is bekend dat het een invloed kan hebben op agressiviteit (juist minder of meer, afhankelijk van het dier). Daarom adviseren wij in ieder geval om het niet te geven met dieren die bekend zijn met agressie.
  • Multipam (hond) veelal beter bekend als Valium, is een versuffend middel. Wij zijn geen voorstander van dit middel omdat de reactie er op per dier erg verschillend is, dieren kunnen er slaperig van worden, maar ook juist erg onrustig.
  • Alprazolam; zoals eerder gemeld is dit een humaan product dat wij niet meer in mogen zetten in de diergeneeskunde, tenzij bewezen is dat bovenstaande middelen niet werken of de toepassing van de middelen niet mogelijk is. Denk hierbij aan contra-indicaties door aanwezigheid van andere aandoeningen of omdat de toedieningsweg (Sileo) niet uitvoerbaar is.
  • Gabapectine (kat); deze druppels hebben een rustgevenende en angstverminderde werking. Het werkt binnen 3 uur. Uw kat kan wat wiebelig of sloom worden. Het effect duurt circa 8-12 uur, houdt uw kat gedurende deze periode dan ook binnen.

Geen enkel middel kan er voor zorgen dat alle problemen opgelost zijn. U zult altijd op meerdere vlakken uw dier moeten helpen en er voor uw dier moeten zijn.

Wacht a.u.b. niet tot oudjaarsdag om een middel in huis te halen dat het best passend lijkt voor uw dier. Het is voor ons onmogelijk in te schatten hoeveel voorraad wij in huis moeten hebben om aan de vraag te voldoen. Voorkom dat u mis pakt.

Wij wensen u en uw huisdier een heel fijne jaarwisseling en een heel mooi en gezond 2020!

Team Dierenartsenpraktijk Steenbergen en Eiland Tholen


Folder Universiteit Utrecht:

Elk jaar weer hebben veel dieren last van het afsteken van vuurwerk. Zowel de harde geluiden, de lichtflitsen als de kruitdampen kunnen angst oproepen bij onze huisdieren.

Angst is in principe een zeer functionele en zinvolle emotie. Uit de angst vloeien namelijk allerhande reacties voort die het dier helpen om gevaarlijke situaties te ontlopen. Het dier kan die situaties ook leren herkennen en later proberen te vermijden, om zodoende succesvol te overleven. Soms is de leefomgeving echter zo ingericht dat het dier zich er niet aan kan aanpassen: het kan bij gevaar dan niet vluchten. Vuurwerk tijdens oud en nieuw kan bijvoorbeeld een dergelijke situatie zijn. Veel dieren zullen harde geluiden willen ontwijken en ontvluchten; dit kan in een thuissituatie vaak niet. Mogelijk is een hond bij het uitlaten zelfs weleens geraakt door een rotje. In dit soort extreme gevallen kunnen trauma’s ontstaan met ernstige voortdurende effecten. Sommige dieren ontwikkelen zelfs een geluidsfobie, waardoor zij vrijwel continu in angst leven, bang voor élk hard geluid.

HOE HERKEN IK VUURWERKANGST BIJ MIJN HOND?
Wanneer uw hond angstig is, kunt u dit zien aan angstgedrag. Het dier kan daarbij ook verschillende stresssignalen uiten. Angstgedrag: een angstige hond heeft een lage staarthouding, oren plat in de nek en maakt zich klein, wil misschien wegkruipen of vluchten, deinst of duikt in elkaar en loopt mogelijk achteruit, trilt soms over het hele lichaam en heeft grote pupillen.Stresssignalen bij de hond zijn o.a.: onrustig heen en weer lopen (conflictgedrag), niet willen eten, hijgen (zonder het warm te hebben), lippen aflikken (tongelen of beklikken), gapen (zonder moe te zijn), uitschudden, zich zelf krabben/bijten in de vacht, met een voorpootje omhoog blijven staan in stilstand (intentiepoot).

HOE VOORKOMT U PROBLEMEN?
Ga op tijd op zoek naar advies over het voorkómen en/of het behandelen van vuurwerkangst bij uw dierenarts of een gecertificeerde gedragstherapeut.

VEILIGE PLEK
Zorg dat u huisdier een eigen plekje heeft in huis waar het zich veilig voelt en waar het zich kan verstoppen als het angstig wordt. Dit geldt niet alleen voor honden en katten, maar ook voor konijnen, cavia’s, papegaaien etc. Laat uw dier zelf een rustig plekje zoeken en creëer verschillende keuzemogelijkheden om zich terug te kunnen trekken. Mogelijk weet u al welke plekken uw huisdier kiest als er angst in het spel is. Als uw hond of kat graag (voor steun) bij u in de buurt blijft dan kan zo’n plek ook gewoon in de woonkamer zijn, maar bij voorkeur dan wel zo ver als mogelijk van de ramen en deuren vandaan. Als uw dier zich liever terugtrekt kunt u (ook) in andere ruimten plekken creëren. Als uw hond rustig wordt in een bench dan is dat uiteraard een goede plek voor uw huisdier. Om harde geluiden te dempen kunt u de bench ook nog extra met bijvoorbeeld een paar dekens afdekken. Soms geeft van te voren trainen om op een bepaalde plek te zijn een extra veilig gevoel aan uw dier, omdat alles dan van tevoren bekend is. Als de nood hoog is dan zal uw huisdier er zelf voor kiezen hier naartoe te gaan.Katten kruipen het liefst weg. Voor katten is een veilige plek vaak ergens verstopt in een kledingkast of ergens hoog bovenop. Ook bestaan er speciale schuildozen voor katten en ook een kattenbench is mogelijk bruikbaar, maar laat de keus altijd aan de kat.

TRAINING
Om vuurwerkangst aan te pakken is de meest ideale situatie om ver van te voren te gaan trainen. We hebben het dan over minimaal drie maanden van tevoren. Voor het trainen van geluiden zijn speciale CD’s met geluidsfragmenten op de markt. Laat uw dier langzaam wennen aan vuurwerkgeluid door de CD eerst zacht en geleidelijk aan steeds luider af te spelen. Vervolgens geeft u een beloning (voer) op het moment dat het dier het gewenste gedrag laat zien (geen angst). Stel het geluidsniveau zodanig in dat het dier net geen angst vertoont. U creëert dus in feite een situatie waarbij het gewenste gedrag wordt uitgelokt en snel kan worden bekrachtigd. Het uiteindelijke doel is om aan de geluidsprikkel een prettig gevoel te koppelen.Ook kunt u denken aan de inzet van een koptelefoon (Mutt Muff®) die speciaal is ontwikkeld voor honden om geluiden te dempen. Ook kunnen ogen worden afgeschermd om de flitsen van het vuurwerk te verminderen. Het vraagt echter wel enige training om uw hond hieraan te laten wennen. Ook zijn er voor hond en kat Thundershirts® op de markt die als een strak pakje om het lichaam van de dieren heen zitten. Dit is gebaseerd op het principe van inbakeren. Voor sommige dieren is het een uitstekende oplossing, voor andere dieren niet.

BIJ EXTREME VUURWERKANGST
Getraumatiseerde dieren met een extreme vuurwerkangst doet u eigenlijk alleen maar een plezier door deze periode op een vuurwerkvrije locatie door te brengen. U kunt uw huisdier bijvoorbeeld uit logeren doen naar bekenden of naar een goed pension waar hij het prettig vindt en waar geen vuurwerk afgestoken wordt. Natuurlijk kunt u er ook voor kiezen om samen met uw huisdier de feestdagen op een vuurwerkarme locatie door te brengen.

WAT KUNT U DOEN OM HUISDIER EEN RUSTIGE JAARWISSELING TE GEVEN?
U kunt er veel zelf aan doen om de jaarwisseling voor het huisdier gemakkelijker te maken. Dit begint al met een goede voorbereiding:

  1. Laat uw hond overdag extra lang uit (op een rustige locatie waar nog geen vuurwerk wordt afgestoken), zodat de hond lekker moe is.
  2. Geef uw huisdier veel afleiding. Begin hier al mee in de middag, ruim voordat het vuurwerk begint: bijvoorbeeld met een kauwstaaf, voerspelletjes (voor veel diersoorten op de markt), bewegingsspelletjes voor katten. Bijvoorbeeld een lekker gevulde Kong® voor honden en een gevulde Pipolino® (een bewegingsspelletje) voor katten.
  3. Sluit gordijnen op tijd, zodat uw dier het vuurwerk niet kan zien.
  4. Zet de radio of TV aan (let er wel op, dat er geen programma’s zijn met harde geluiden).
  5. Laat uw dier zelf een rustig plekje zoeken.
  6. Probeer zelf zoveel mogelijk rustig te blijven en doe gewoon de dingen die u normaliter ’s avonds ook doet.
  7. Ben uw dier tot steun, maar voorkom het aanleren van angstgedrag. Hoe doet u dat? U steunt uw dier al door het preventief af te leiden en samen te spelen, of simpelweg door er te zijn. Kiest uw hond er bijvoorbeeld voor om naast u bij de TV te zitten tijdens het vuurwerk, laat hem dan gewoon zitten, maar ga hem niet uitgebreid aaien en kalmerend toespreken als hij zit te trillen van angst. Negeer de uitingen van angstgedrag (zie kader). Bij gewenst gedrag – als het dier ontspannen is en geen angstgedrag vertoont – beloont u het dier en geeft u hem aandacht of leidt u deze af door middel van spel of een lekker voertje.

EXTRA HULPMIDDELEN
Bij zowel de korte- als de langetermijnaanpak kunt u bij honden de Adaptil® (voormalig DAP®, Dog Appeasing pheromone) verdamper en/of halsband gebruiken en voor katten de Feliway® verdamper. Voor konijnen is er een Rabbit Appeasing Hormone (Securabbit®). Ook zijn er voedingssupplementen beschikbaar voor hond en kat zoals Zylkène®, Telizen®, Calmex® , Adaptil® tabletten etc., of het Royal Canin Calm Diet®. Deze lijken in de praktijk bij milde angsten redelijke effecten te boeken. Sommige dieren hebben angstremmende medicatie nodig rondom de jaarwisseling. Hiermee kunt u op de dag van het afsteken van het vuurwerk beginnen, maar bij voorkeur een dag ervoor. Aangezien niet alle dieren hetzelfde op deze medicijnen reageren is het goed om van te voren te overleggen met uw dierenarts en uit te proberen bij welke dosering uw kat of hond baat heeft.

Ga dus op tijd naar uw dierenarts voor advies!

Het team van de Gedragskliniek voor Dieren wenst u een fijne jaarwisseling!

N.B.: Wist u dat veel tips rondom vuurwerkangst ook gelden voor andere huisdieren zoals konijnen, knaagdieren en vogels? Belangrijk is in ieder geval dat deze dieren op een plek worden neergezet waar je het lawaai wat minder hoort, en dat hen ook de gelegenheid wordt geboden om snel weg te kunnen kruipen (liefst meerdere plekken, die u ook eventueel met een deken/doek kunt afdekken). Ook bij deze dieren kunnen achtergrondgeluiden goed helpen bij het verminderen van vuurwerkangst.