Heupdysplasie

HD, abnormale ontwikkeling van de heup:

Wat is HD?
De normale heup is een kogelgewricht, goed te vergelijken met een trekhaak van de auto met een caravan. Door een goede, nauwe aansluiting van de kop/kogel van het bovenbeen in de heupkom van het bekken, krijg je een stabiele structuur. Bij HD is het gewricht niet optimaal gevormd. Vaak is de kom niet diep genoeg en is de kop (kogel) te klein, waardoor er instabiliteit ontstaat. Deze instabiliteit leidt tot pijn en kreupelheid. Op latere leeftijd ontstaat er vaak ostheoarthritis door onjuiste belasting van het gewricht en het gewrichtskraakbeen.

Wat veroorzaakt HD?
Alle oorzaken zijn nog niet volledig bekend, maar verschillende risico-factoren zijn al wel vastgesteld. Een veel gehoorde veronderstelling is, dat het een puur genetische aandoening is. Dit is zeker NIET waar. Genetica is slechts één van de factoren die HD veroorzaken.

  • Erfelijke eigenschappen
  • Vroege, (te) snelle groei en gewichtstoename
  • Overvoeding (teveel calorieën, vitaminen, mineralen en eiwit)
  • Overbelasting tijdens het eerste levensjaar

Een verstandig, uitgebalanceerd dieet is zeer belangrijk! Ook matige, gepaste beweging bij de pup is zeer belangrijk. Hoeveel uw pup mag bewegen vindt u onderaan deze pagina in een artikel van collega Bob Carriere.

Welke symptomen geeft HD?

Dit is sterk afhankelijk van de leeftijd:

  1. Jonger dan 3 maanden:  Veelal zijn er geen duidelijke symptomen bij de pup, maar door instabiliteit van de heupen kan de pup “onhandig” lijken.
  2. 3 tot 18 maanden oud: Soms symptoomloos, maar veelal pijn in de heupen met als gevolg kreupelheid, stijfheid en afkeer van beweging.
  3. Ouder dan 18 maanden: In hele ernstige gevallen kunnen de klachten escaleren, maar veelal stabiliseert de situatie na de groei en leven de honden jaren een normaal leven.
  4. Middelbare tot oude leeftijd: Er ontstaat arthritis in het heupgewricht, wat vaak tot pijn met stramheid, kreupelheid en een afkeer van beweging leidt.

Diagnose?

Met manipulatie van de heup, kan de dierenarts een waarschijnlijkheidsdiagnose van HD stellen. Voor een sluitende diagnose dienen er Röntgen-foto’s van de heupen gemaakt te worden. Bij jonge dieren, die nog vol in de groei zitten (<1 jaar oud), is het interpreteren van deze foto’s niet goed mogelijk.

 

 

HD-onderzoek bij fokken:

Omdat genetica zeker een rol speelt bij de aandoening, hebben de verschillende rasverenigingen het onderzoek naar HD bij dieren waarmee gefokt wordt verplicht gesteld. Elk ras heeft zijn eigen reglement opgesteld. Informeer hiervoor bij de rasvereniging waarbij u bent aangesloten. De oficiële HD-foto’s, die wij in onze kliniek ook mogen maken, worden extern door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied beoordeeld.

Behandelen:

Ten eerste willen wij u er graag op attenderen dat u zelf veel problemen kunt voorkomen. Een goede voeding en de juiste beweging tijdens de groeifase van uw pup zijn zeker zo bepalend in het wel of niet ontwikkelen van HD, als de genetica van uw dier!

Dieren zonder symptomen hoeven niet behandeld te worden.

Jonge honden (< 2 jaar) met pijnsymptomen in de heupen hebben pijnstilling/ontstekingsremmers nodig. Daarnaast een uitgebalanceerd dieet (voorkom overgewicht) en matige beweging. Veelal stabiliseert de aandoening. In een enkel ernstig geval is een operatieve ingreep noodzakelijk.

Oudere dieren (>middelbare leeftijd) die osteoarthritis hebben ontwikkeld:

  • Afslanken met matige beweging, bij opflikkeringen rust en pijnstilling/ontstekingsremmers.
  • Als dit niet afdoende helpt, zijn continue pijnstillers/ontstekingsremmers noodzakelijk.
  • In een heel ernstig geval is het noodzakelijk een operatieve ingreep te doen.

Beweging tijdens de groei: wat mag wel, wat mag niet?
Naar artikel door Bob Carrière, i.o.v. Royal Canin

Ondanks het feit dat lichaamsbeweging onmisbaar is voor de ontwikkeling van de spieren van de jonge hond, kunnen onverantwoorde bewegingen leiden tot schade aan skelet en gewrichten. Met onverantwoorde bewegingen worden bedoeld:

  • Te langen en zware wandelingen voor de pup. Als richtlijn geldt: 5 minuten x het aantal maanden dat de hond oud is achter elkaar bewegen. Dit kan wel meerdere malen per dag, maar tussendoor moet de pup voldoende rust krijgen. Daarnaast is het lopen aan de lijn minder belastend dan wanneer honden los zijn. Een pup van 4 maanden mag dus maximaal 20 minuten beweging achter elkaar hebben. Bij reuzenrassen adviseren wij tot de leeftijd van 1 jaar maximaal 45 minuten beweging aan één stuk.
  • Het lopen aan de fiets. Een pup kan dan niet zijn eigen tempo bepalen. De eigenaar kan het eerste jaar wel de pup leren naast de fiets te lopen, liefst op matig-zachte ondergrond. Bouw dit langzaam op, train kort en stop op tijd.
  • Pups te vroeg laten traplopen. Pups moeten wel leren om een trap op en af te lopen, maar dit moet heel rustig geleerd worden. De eigenaar bepaalt het tempo en springen mag absoluut niet. Eenmaal geleerd, niet meer trappen laten lopen dus. Laat een pup ook niet in en uit de auto springen.
  • Spelen met andere honden. Dit is goed voor de socialisatie, maar kan vooral bij grote rassen een belasting vormen voor de gewrichten. Let er dus op dat uw pup niet te lang en niet te wild speelt met andere honden.
  • Pups achter een bal aan laten rennen. Het plots draaien en remmen is slecht voor de ontwikkeling van gewrichten.
  • Het spelen en rennen op een gladde ondergrond. Het spelen op tegelvloeren, laminaat, enz. is niet aan te raden.

Socialisatie
Laat, in het kader van socialisatie, de pup wel kennis maken met traplopen en lopen naast de fiets. Op volwassen leeftijd is dit namelijk veel moeilijker aan te leren. Ook is het belangrijk om de pup op jonge leeftijd overal mee naar toe te nemen, zo ervaart hij verschillende situaties. Als het te lang of te ver lopen is, draag de pup dan in een rugzak of speciale draagtas. Bij een zware pup, bijvoorbeeld een Deense Dog, kan een bolderkar uitkomst bieden.